0
ارگونومی، کاربرد و مفهوم رنگ ها
مطالعه درباره ی رنگ ملاحظاتی را در زمینه های فیزیک، فیزیولوژی و روانشناسی پیش می آورد. شناخت و درک کردن بهتر رنگ ها می تواند در زندگی روزمره و یاشغلی شما تأثیرات فراوانی داشته باشد. آیا تا به حال دقت کرده اید که چرا شرکت های تبلیغاتی و طراحان خودرو از اشکال و شمایل به خصوصی استفاده می کنند؟ دلیلش این است که یک تأثیر روانی در ورای رنگ ها وجود دارد که شما را جذب آن می کند.
ماهیت رنگ:
هررنگ محصول بازتاب محدوده ای از طیف نور سفید به چشم ماست. به طور مثال همه رنگ های طیف نورسفید پس از تابیدن به گل سرخ جذب می شوند به جز رنگ قرمز که به سوی چشم ما منعکس می شود.
رنگ ها چگونه به وجود می آیند؟
رنگ ها در نور به وجود می آیند. نور خورشید بی رنگ است و رنگین کمان نشان می دهد که تمام رنگ های در نور سفید وجود دارند. نور از خورشید می آید و به اشیاء برخورد می کند و از شیء به چشم و بعد از آن به مغز می رسد. دقیق ترین تعریف علمی رنگ این است که رنگ یک انعکاس مرئی است که در اثر عبور یا انتشار یا بازتاب ترکیب رنگ ها توسط اشیا به وجود می آید.
اقسام رنگ:
به طور کلی رنگ ها به سه دسته اصلی تقسیم می شوند:
1) رنگ های خنثی
2) رنگ های گرم
3) رنگ های سرد
رنگ های خنثی:
رنگ های خنثی رنگ هایی هستند که در طیف رنگی وجود نداشته و از ترکیب رنگ های دیگر به وجود می آیند و می توانند اثرات مثبت یا منفی داشته باشند. سیاه، سفید، خاکستری، بژ و قهوه ای رنگ های خنثی هستند.
رنگ های گرم:
رنگ های گرم محرک سیستم عصبی بوده و احساسات را تشدید می کنند. این دسته از رنگ ها به وضوح قابل رویت بوده و موجب جلب توجه می گردند. رنگ های قرمز، نارنجی، زرد، سبز و ارغوانی رنگ های گرم هستند.
رنگ های سرد:
رنگ های سرد رنگ های آرامش بخش هستند و هارمونی آن ها در محیط های مختلف بیش تر است و زیاد درچشم نیستند. رنگ های آبی، نیلی، سبز از جمله رنگ های سرد هستند.
کاربرد رنگ در ارگونومی:
رنگ ها بخشی از زندگی ما هستند. تأثیر رنگ بر زندگی بیش از حد تصور انسان است، تنها گوشه ای از اثر آن را در روحیات، کار، خستگی، حوادث، هنر و ادراک انسان مشاهده می کنیم. باتوجه به اثرات بسیار رنگ در سیستم های مختلف و نقش آن در طراحی و توسعه سیستم های انسانی، ارگونومی و مطالعه ی ویژگی های رنگ ها، اثرات آن بر انسان و روانشناسی او و فرآیند دریافت و تحلیل رنگ ها، برای مهندسان صنایع و طراحان سیستم های صنعتی-خدماتی لازم است. پژوهش دانشمندان نشان می دهد، رنگ ها همان گونه که بر روح و روان آدمی تأثیرات گوناگونی می گذارند، جسم او را نیز تحت تأثیر قرار می دهند.
رنگ و زندگی حرفه ای:
الف) رنگ و لباس های اداری: لباسی به رنگ خاکستری تیره، مشکی یا آبی سیر بپوشید تا شخصی موفق، آگاه و جدی بنظر برسید. پیراهن سفید و ساده احترام و رسمیت را برای شما به ارمغان خواهد آورد. پیراهن بژ و یا غیر سفید، چهره محافظه کارانه ملایم تری را از شما ارائه خواهد نمود.
ب) رنگ و دفتر کار: دیوارهای آبی کمرنگ نسبت به سفید بیشتر تولید آرامش نموده و بیشتر جلب توجه می کند. اسباب اثاثیه زرشکی یا ارغوانی تیره محیط کارشما رامجلل جلوه خواهد داد.
پ) ارتباط و وابستگی: اگر دقت کرده باشید لباس افراد پلیس و نظامی معمولاً برنگ آبی یا سبز تیره انتخاب می شود چون این رنگ ها نشانه قدرت و ابهت می باشند. در بیمارستان ها معمولا" از ملافه و البسه سبز کمرنگ استفاده می شود. چرا که این رنگ اثری تسکین دهنده و آرامش بخش دارد.
ت) مزایای تبلیغاتی: رستوران ها و اغذیه فروشی ها اغلب برای جلب توجه بیشتر از رنگ های قرمز و زرد استفاده می کنند. این گونه رنگ ها به وضوح دیده می شوند و بیشتر به یاد مردم می مانند.
رنگ و طراحی:
معمولاً دکمه های حساس و اعلان خطر و یا اهرم های توقف اضطراری، به رنگ قرمز می باشند. برعکس رنگ سبز نشانه عبور و امنیت است. در طراحی بسیاری از وسایل به کاربردن رنگ های مختلف در قسمت های گوناگون برای گویاتر ساختن وظایف، امری اجتناب ناپذیر است.
رنگ و ساختمان:
به کاربردن رنگ های سرد برای اجزای اتاق خواب مکانی به دور از تنش و آرامش بخش را برای خوابی شیرین برای شما فراهم می کند. دیوارهای اتاق خواب را برای ایجاد آرامش به رنگ های سرد و ملایم مانند آبی رنگ آمیزی کنید. رنگ سفید و یا کرمی برای قسمت پذیرایی و نشیمن می تواند موجب راحتی اعصاب گردد.
- در نمای بیرونی ساختمان ها اگر از دو رنگ متضاد (روشن و تیره) استفاده شود موجب زیبا تر شدن نما می شود.
- درساختمان های تجاری و اداری استفاده از رنگ سفید، قرمز تیره و نارنجی توصیه می شود.
رنگ و خودرو:
اتومبیل مشکی نشانه تمایل به گمنامی است. برخی رنگ های به خصوص، به ویژه آبی و قرمز حاکی از خودنما بودن راننده است. انتخاب رنگ نقره ای یا طلایی می تواند بیانگر ثروت و دارایی باشد. رنگ سفید نشانه ی صلح و آرامش و شادی است و رنگ سبز نشانه ی آرامش و احتیاط شما می باشد.
رنگ و زنان:
خانم ها همواره در هر زمینه ای به دنبال فانتزی ترین رنگ هستند: خودروی آلبالویی قرمز، جعبه کادوی صورتی، عروسک سفید و.... زنان نسبت به افرادی که به رنگ آبی لباس می پوشند احساس راحتی و اعتماد بیشتری می کنند. به خانم ها یک شاخه رز قرمز به نشانه عشق و علاقه بدهید تا بهترین تأثیر را از لحاظ عاطفی بر آنان بگذارید.
رنگ در طراحی وب:
یک صفحه وب نیز باید بتواند علاوه بر انتقال مطالب، احساس طراح وب آن صفحه را نیز بیان کند. این کار را رنگ ها در طراحی وب انجام می دهند. آراستگی ظاهری جسم اکثر اجسام در معرض عوامل مخرب محیطی، نظیر شرایط جوی و آلودگی هوا، مواد ساینده، روغن و گرد وغبار، هستند. دراغلب موارد نمی توان از آلودگی سطح اجسام جلوگیری کرد، در این شرایط می توان با بهره گیری از ترکیب مناسب رنگ ها، اثر آلودگی و کثیفی را در جسم کم کرد. سه روش برخورد با رنگ دراین مواقع وجود دارد:
1- رنگی را انتخاب کنیم که با رنگ عوامل آلوده کننده، سازگار باشد؛ در این روش، هدف این است تا جسم مستعمل به نظرنیاید.
2- رنگی انتخاب شود که حتی درصورت اختلاط جسم با عوامل آلوده کننده، همچنان ظاهری قابل قبول داشته باشد. رنگ های یشمی و خاکستری از این دسته رنگ ها هستند.
3- رنگی انتخاب شود که به محض آلوده شدن، ظاهری ناخوشایند پیدا کند و استفاده کننده را مجبور کند که جسم را به سرعت تمیز کند. هویت و شناسایی اجسام خاصی تنها با برخی رنگ ها شناخته می شوند؛ مثلاً درخودروها، رنگ زرد اغلب تداعی کننده ی تاکسی، در ذهن بیننده است. در طراحی اجسام این مورد بسیار مهم است. رنگ درمانی رنگ درمانی یا درمان دردها به وسیله رنگ ها مقوله ایست که به علم پزشکی پیشرفته امروزی مربوط می شود، درد در بدن انسان ایجاد می شود و و درمانش نیز در خود انسان و در جهان هستی است. لذا تأثیر پذیری از رنگ ها برای درمان مشکلات فیزیکی و روانی مقوله ایست که امروزه درمیان روانشناسان تثبیت شده و از این طریق بسیاری از مشکلات را درک می نمایند و تلاش وافری در رفع آن می کنند.
منبع: http://www.maghaleh.net/content-1314.html
تاپیکهای پیشنهادی: تبلیغات جالب × کاریکاتورهای سینمایی × مبلمان غیرمتعارف
وقتی از رنگ سخن به میان می آید همه ماتصوراتی از آن خواهیم داشت و بلافاصله رنگ یا رنگ هایی در نظرمان جلوه گر می شود.با شنیدن کلمه ی رنگ عناصری رنگین از طبیعت و جهان پیرامون را به خاطر می آوریم،مثل انواع گل های رنگین یا وسایل و اشیایی که با آنها سر و کار داریم و رنگین هستند.سرانجام احساس می کنیم که رنگ یعنی خیلی از چیزها و کاربرد و نقشی که رنگ می تواند در دیدن،تشخیص دادن و درک معانی داشته باشد در نظرمان جلوه گر میشود.
زندگی سرشار از رنگ و جلوه های رنگ است.رنگ در همه ی ابعاد زندگی جاریست و بنابراین مفهوم آن به همان گستردگی مفهوم زندگی است.
اگرچه رنگ همواره به عنوان ماده و عنصر اصلی کار هنرمندان نقاش مورد تاکید قرار می گیرد،لیکن نقش آن نه تنها در سایر شاخه های هنرتجسمی و ارتباطات بصری قابل بررسی است،بلکه در هنرهای دیگر نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.یکی از عوامل اصلی ارتباط بصری در همه آثار گرافیک،رنگ و نحوه ی کاربرد آن است.از مقوله ی بسته بندی گرفته که استفاده ی درست از رنگ می تواند سبب رونق بازار تجاری برای یک کالا بشود تا ترسیم و اجرای یک اعلان،یک نشانه یا طراحی جلد و تصویرسازی برای یک کتاب.به همین نسبت کاربرد رنگ در آثار حجمی،فضاهای عمومی،شهری و معماری می تواند روح و حیات خاصی را در زندگی جمعی بدمد. استفاده خلاقانه از رنگ در طراحی پارچه،لباس،مبلمان و تزیینات داخلی فضای زندگی روزانه می تواند به ریتم زندگی ما معنای عمیق تری بدهد.نقش رنگ در سینما و عکاسی نیز دارای اهمیتی چشم گیر است.همچنین کاربرد رنگ و توجه به ویژگی های زیبایی شناختی و تأثیرات گرافیکی آن در طراحی صنعتی و ابزار و لوازمی که به طور روزمره با آنها سروکار داریم بر هیچکس پوشیده نیست.رنگ در صنایع،فعالیتهای اجتماعی و زندگی شهری نیز کاربردهای فراوانی یافته است و روز به روز اهمیت و کاربرد آن بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد.به طوری که زندگی بدون رنگ قابل تصور نیست
رنگ جسم یا ماده ندارد،نه میتوان آن را بویید و نه میتوان چشید.رنگ را فقط میتوان دید،و وقتی نور نباشد دیگر نمیتوان آن را دید،چون رنگ در تاریکی ناپدید میشود.
پس بلاخره رنگ چیست؟
به طور کلی رنگ را از دو جهت میتوان بررسی کرد:
الف)رنگ به عنوان ماده ای که با آن چیزی را رنگآمیزی میکنند.مثل مواد و وسایل رنگی.
ب) رنگ به عنوان پدیده ای که در چگونگی دیدن و درک آن سه عامل دخالت دارد.که در ادامه به بررسی دقیقتر آن می پردازیم.
مفاهیم رنگ
فیزیک رنگ
طبق قوانین فیزیک دریافت رنگ به سه عامل بستگی دارد:
١.مشخصات طیفی منبع نورانی که سطحی را روشن کردهاست.
٢.مشخصات طیفی انتقال یا تابش نور بویسله آن سطح.
3.توانایی بیننده در تشخیص نور و تبدیل آن،به چیزی که ما به عنوان رنگ از آن یاد میکنیم.مثلا،خیلی خوب میدانیم که رنگ جسمی که به چسم ما میرسد،تابعی است از منبع نوری که آنرا روشن ساخته است.بر همین اساس،خیلی وقتها اتفاق می افتد که برای دیدن رنگ واقعی لباس،مجبور میشویم آنرا خارج از مغازه و درروشنایی طبیعی ببینیم.چرا که نورپردازی ویترین مغازهها باعث میشود که نتوانیم رنگ حقیقی یک لباس را تشخیص دهیم.
تا سیصد سال پیش گمان میکردند که رنگ جزئی از خود اشیاء است.این باور هنوز در زبان ما باقی است.مثلا،به جای آنکه بگوییم رنگ فلان گل قرمز به نظر میرسد یا رنگ فلان برگ سبز،میگوییم آن گل قرمز است یا آن برگ سبز.در سال ١٦٦٦سر آیزاک نیوتون،دانشمند شهیر انگلیسی کشف کرد که نور سفید از رنگهای مختلفی تشکیل شدهاست و رنگهایی که ما میبینیم بخشهایی از نور سفید است که از اشیاء گوناگون بازتاب مییابد.او برای اثبات نظرش باریکهای از نور سفید را از یک شیشه سهوجهی که منشور نلمیده میشود،گذراند:گویی جادو شده است،از یک طرف،باریکهای از نور سفید وارد منشور میشد و از طرف دیگر نواری از رنگهای مختلف،از قرمز،بنفش بیرون میآید و این نوار رنگین طیف نامیده میشود.
پس رنگها در نور به وجود میآیند.نور خورشید بیرنگ است و رنگینکمان نشان میدهد که تمام رنگها در نور سفید وجود دارند.نور از خورشید میآید و به اشیاء برخورد میکند و از شیء به چشم و بعد از آن به مغز میرسد.دقیقترین تعریف عملی رنگ این است که رنگ یک انعکاس مرئی است که در اثر عبور یا انتشار یا بازتاب ترکیب رنگها توسط اشیاء به وجود میآید.
دانشمندان بخشهایی از نور سفید را آزمایش کردهاند و دریافتهاند که قرمز و سبزنیلی سه رنگ اصلی نور هستند.شاید تابه اینجا خودتان به این مسئله جالب توجه پی بردهباشید که رنگهای نور با رنگهای نقاشی تفاوت دارند.مثلا اگر رنگهای قرمز و سبز آبرنگ را با هم ترکیب کنید میبینید که رنگ زرد به دست نمیآید بلکه نوعی قهوه ای سیر بدست میآید.بدین ترتیب مشخص میشود که رنگهای اصلی نقاشی تفاوت دارند.در واقع رنگهای ترکیبی نوری_یعنی زرد،آبی و سرخابی _ رنگهای واحد نقاشی هستند.از ترکیب دوبدوی رنگهای نقاشی با هم یکی از رنگهای اصلی نوری بدست میآید.
چگونه جسمی را به رنگی خاص میبینیم؟
وقتی جسمی به رنگ آبی یا قرمز دیده میشود،معنای آن این است که جسم مورد نظر فقط بخشی از نور را بازتابانیده است که متناسب با رنگ خودش بوده است و بقیه نور تابیده شده را جذب کرده است.
وقتی جسم تیره رنگی در معرض تابش آفتاب قرار گیرد،درصد بسیار ناچیزی از نور را منعکس و بیشترین قسمت را جذب و تبدیل به انرژی گرمایی میکند.بهطوری که با لمس کردن جسم تیره میتوان گرمشدن آن را دریافت.در عین حال جسم سفید رنگ به دلیل انعکاس بیشترین قسمت نور تابیده شده و جذب مقدار اندکی از آن بسیار خنکتر خواهد بود.بنابراین اجسام تنها بخشی از نور(قسمتی از طیف نور که همرنگ خود جسم است) را منعکس و بخشی دیگر را جذب میکنند.
صفات رنگ
لون،رنگمایه،(فامHue) یا رنگ:
اولین صفت رنگ لون می باشد،که همان رنگ است مانند:زرد،سبز،آبی،قرمز.در دایره رنگ رنگهای اصلی طیف رنگ مورد استفاده قرار می گیرند.
ارزش رنگ،وليو:
دومین صفت رنگ ولیو یا حالت روشنایی یا تاریکی نسبی رنگ میباشد.در واقع ولیو بعد غیررنگی است که از آن به ارزش رنگی یاد میشود،ولیو به تیرگی و روشنی رنگ اشاره میکند.
خلوص رنگ،کرومایا سیری (اشباعیت):
سومین صفت کروما یا اشباعیت میباشد.خلوص یا شدت نسبی یک رنگ بوسیله ی اینکه چهمقدار رنگ خاکستری (یا رنگ دیگری)به رنگ مورد نظر اضافه شود تعیین می گردد.
دمای رنگ:
رنگها در دایره رنگ به آسانی به دو دسته سرد و گرم تقسیم میشوند.قرمز،نارنجی و زرد القا کننده گرماو سبز و آبی و ارغوانی به عنوان رنگهای سرد میباشند.هرچه خلوص رنگها کمتر میشود،اصطلاح گرما و سرما جهت مقایسهی نسبی آنها بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
دیگر اصطلاحات رنگ:
برای بهتر درک شدن تئوری رنگ اصطلاحات مورد استفاده قرار میگیرند.همه آنها رنگهایی هستند با شدت حداکثر یا کروما مخلوط با رنگ سفید،رنگ سیاه یا مقداری رنگ خاکستری.هر رنگی فقط مخلوط با رنگ سفید،با رنگ سیاه و با خاکستری را خلق مینمای
دستهبندی رنگها :
رنگهای اصلی:
منظور از رنگهای با درجه اول رنگهایی است که معمولا از ترکیب هیچکدام از رنگهای دیگر حاصل نمیشوند.بلکه سایر رنگها از ترکیب آنها با یکدیگر به وجود میآیند.رنگهای اصلی زرد،قرمز و آبی در صورتی که در خالصترین حالت خود باشند و هیچ گرایشی به رنگهای دیگر در آنها دیده نشود،وقتی با یکدیگر مخلوط شوند،خاکستری بسیار تیرهای را بهوجود میآورند.
رنگهای درجه دوم:
هر رنگ درجه دوم معمولا از مخلوط کردن دو رنگ اصلی ساخته میشود.به این ترتیب میتوان رنگهای درجه دوم را به طریق زیر به دست آورد:
زرر+قرمز=نارنجی زرد+آبی=سبز
قرمز+آبی=بنفش
رنگهای درجه سوم:
این رنگها از مخلوط کردن رنگهای اصلی یا رنگهای درجه دوم حاصل میشوند.در واقع هر رنگ درجه سوم از اختلاط یک رنگ درجه دوم با یک رنگ اصلی بهدست میآید.رنگهای درجه سوم عبارتند از زردنارنجی، قرمزنارنجی، قرمزبنفش، بنفشآبی، سبزآبی، سبززرد.
رنگهای مکمل:
هر یک از رنگهای درجه دوم،مکمل یکی از رنگهای اصلی است.به عبارت دیگر از اختلاط دو رنگ اصلی رنگی بهدست میآید که مکمل رنگ سوم اصلی است.به همین علت به رنگهای درجه دوم،رنگهای مکمل نیز گفته میشود.بنابراین همانگونه که از ترکیب کردن سه رنگ اصلی ،خاکستری تیرهای حاصل میشود از ترکیب کردن دو رنگ مکمل نیز خاکستری تیرهای بهدست میآید
ویرایش توسط shadii : 09-12-19 در ساعت 10:15
کاربرد رنگ در ارگونومی:
همانطور که گفته شد رنگها بخشی جدانشدنی از زندگی ما هستند.تأثیر رنگ بر زندگی بیش از تصور انسان است،تنها گوشهای از اثر آن را در روحیات، کار، خستگی، حوادث، هنر و ا دراک انسان مشاهده میکنیم.با توجه به اثرات بسیار رنگ در سیستمهای مختلف و نقش آن در طراحی و توسعه سیستمهای انسانی، ارگونومی و مطالعه ی ویژگیهای رنگها، اثرات آن بر انسان و روانشناسی او و فرآیند دریافت و تحلیل رنگها،برای مهندسان صنایع و طراحان سیستمهای صنعتی_خدماتی لازم است.پژوهش دانشمندان نشان میدهد،رنگها همانگونه که برای روح و روان آدمی تأثیرات گوناگونی میگذارند،جسم او را نیز تحت تأثیر قرار میدهند.
عملکرد ارگونومیکی رنگ در طراحی محصول
عملکردها ارگونومیکی رنگ با ملاکهایی همچون دستيابی به ايمنی، شرايط ديد خوب،دوام و بقای ظاهر محصول و توجه به ماهيت كالا مورد ارزيابی قرار میگيرد. به نظر میرسد كه عملكرد ساختاری رنگ، عملكرد ارگونوميكی آن را نيز شامل میشود اما واقعيت اين است.كه تاثيرات ساختاری رنگ برای دستيابی به اهداف ارگونوميكی مورد استفاده قرار میگيرد.عملكرد ارگونوميكی رنگ در مطالعات بسياری مورد تحقيق قرار گرفتهاست.همچنين درمورد رنگ بعنوان يک ابزار كاهش كنتراست روشنی بين يک منبع نوری و محيط اطراف آن،مطالعات بسیاری شده است.از رنگ میتوان بعنوان يک ابزار كنترل و توزيع يكنواخت نور در يک اتاق بهرهجست. جنبههای مطرح در عملكرد ارگونوميكی رنگ عبارتند از :
الف) ايمنی:
ايمنی را میتوان در انتخاب صحيح رنگ، به منظور افزايش قابليت ديده شدن اجزايی كه پتانسيل خطر دارند، فراهم كرد. با قرار دادن اجزاي متحرک و خطرناک در كانون توجه (بوسيله رنگهای روشن و زنده) اين امر تحقق پيدا ميكند، به گونهای كه همواره اين قطعات با محيط اطراف خود كنتراست ايجاد كنند.معمولا دکمههای حساس و اعلان خطر و یا اهرمهای توقف اضطراری،به رنگ قرمز میباشند.
ب)قابليت ديده شدن:
در كارهای ظريف كه شناسايی و تشخيص دقيقی را میطلبد، كنتراست روشنايی در سطح كار بايد به حداكثر ميزان خود برسد و در محيط اطراف سطح كار به حداقل اين ميزان مثلادر مورد مطالعه يک كتاب روی ميز، لازم است كه در سطح كتاب، بيشترين كنتراست را داشته باشيم اما اين كنتراست بين صفحات كتاب و سطح ميز بايد به حداقل برسد.به همين دليل ميزها بايد دارای سطح نسبتاروشنی باشند. در شرايطی كه تجهيزات دقيق، به اپراتور نياز دارند، قابليت ديده شدن كنترلها را میتوان با كدبندی استاندارد شده رنگی افزایش داد. كدهای رنگی استاندارد در تميز دادن و تشخيص عملكردهای متفاوت یک مجموعه نقش بسيار موثری دارند و راهنمای مفیدی در سوار و پیاده كردن قطعات یک مجموعه محسوب میشوند.
ج)دوام و بقای ظاهر محصول:
اكثر كالاها در معرض عوامل آلوده كننده بسیار قرار دادند و این در حالی است كه شرایط جوی (آب و هوایی) نیز در ظاهر آن بی تاثیر نیستند. ظاهر محصول در اثر تماس با این آلوده كنندهها نظیر روغن، گریس و مواد ساینده، كثیف و خراب میشود. چنانچه نتوان از آلوده شدن كالاها بوسیله این عوامل جلوگیری كرد، سه استراتژی در انتخاب رنگ این كالاها وجود دارد كه با گزینش صحیح میتوان تا حد زیادی تاثیرات این عوامل آلوده كننده را كاهش داد.
این سه روش عبارتند از :
١.رنگی انتخاب كنیم كه با رنگ عوامل آلوده كننده سازگار باشد. در اینجا هدف این است كه ظاهر كالا، مستعمل به نظر نرسد.
٢.رنگی را انتخاب كنیم كه حتی اگر با عوامل آلوده كثیف شد، ظاهر آن همچنان مورد پذیرش باشد در اینجا میتوان از رنگهای خاكستری و سبز تیره استفاده كرد.
٣.رنگی را انتخاب كنیم كه با كوچكترین آلودگی، ظاهری ناخوشایند پیدا كند تا استفاده كننده را وادار سازد كه آن را تمیز كند یا مراقبت بیشتری در نگهداری كالای خود اعمال نماید.
به یاد داشته باشید كه تنها شرایط تعمیر و نگهداری كالا در تعیین رنگ محصول دخیل نیستند بلكه عواملی مانند آسیبهای احتمالی حین حمل و نقل، جابجاییها، یا زمانی كه كالا در انتظار فروش است. تمامااز جمله عواملی هستند كه در گزینش رنگ كالا باید مورد توجه قرارگیرند.
د)هويت و شناسایی :
گروهی از رنگها تنها با بعضی از محصولات همراه هستند يا به عبارت واضحتر بعضی از رنگها بصورت استاندارد شده مختص كالاها و محصولات خاصی هستند. بنابر دلایل تجاری این امر برای شناسایی سریع و هویت بخشیدن به این دسته از كالاها الزامی است بعنوان مثال از رنگ كيوسكها تلفن یاد كرد.
هـ) سازگاری:
رنگ یک محصول باید با محیط فراگیرنده آن سازگار باشد در پارهای از موارد، این امر بدان مفهوم است كه محصول در محیط اطراف خود حل شود و جزئی از بافت فضای اطراف خود به حساب آید. بعنوان مثال میتوانیم از ایستگاههای فرعی برق یاد كنیم و یا مانند سیمهای برق و لولههای آب که از روی دیوار گذشتهاند.در پارهای دیگر، منظور این است كه محصول به طور كامل و مشخص، از محیط اطرافش قابل تفکیک باشد.باید توجه كرد كه تمایل عومی در رنگآميزی محصولات بسیار مرغوب به سمت رنگهای روشن و در تأسیسات تولیدی مدرن به سمت تنوع رنگ است چه در بعد معماری و چه در بعد تجهیزات فنی.
برای انتخاب رنگ محصول، كم و كیف محلی كه محصول درآنجا مورد استفاده قرار میگیرد (از نظر رنگ، درجه حرارات، نورپردازی و شرایط آب و هوایی) نیز مطرح است. رنگهای روشن كه با ارزش رنگی بالا در سیستم رنگیما نسل تعریف میشوند؛نور و گرما را منعكس میكنند، در حالی كه رنگهای تیره عامل جذب اینها هستند. بعنوان یک نكته راهنما باید یادآور شد كه از انعكاس شدید نور روی سطوح محصولات اجتناب شود چرا كه این انعكاس موجب بر هم زدن راحتی و راندمان كاری اپراتور دستگاه میشود.
و) تعمیر و نگهداری:
بسیاری از جنبههای مطرح كاربرد رنگ و تأثیر آن در تعمیر و نگهداری، همان جنبههایی هستند كه در عملكرد روزانه تجهیزات، با آنها مواجه میشویم با استفاده از كدبندی رنگ، میتوان عملكرد خاصی برای قطعات تعریف كرد یا اینكه نحوه باز و بسته كردن یک محصول را كنترل كرد.در بكارگیری رنگ باید همواره به خاطر داشت كه بخشی از افراد و جامعه كسانی هستند كه دارای سطوح متفاوتی كور رنگی میباشند و اكثر افراد این گروه را مردان تشكیل میدهند بنابر این در طراحی كدهای رنگی علاوه بر وجه تمایز در رنگ باید در الگو و فرم آنها نیز تفاوتهایی را قائل شد. در مورد قطعات حساس و مهم علاوه بر اينها طراحی قطعه نیز باید به گونهای باشد كه امكان اشتباه بسته شدن یا اشتباه عمل كردن آنها وجود نداشته باشد.
رنگ به عنوان عاملی دخیل در طراحی و معماری:
فنون وابسته به طراحی و معماری مرکب از دستکاری تعدادی عناصر وابسته به هم شامل فرم،نور،بافت،فضا و رنگ و... میباشد.متأسفانه عاملی که اغلب نادیده یا حذف میشود،رنگ است.
کیفیت تأثیر رنگ بر یکدیگر:
رنگها نمیتوانند بدون بحساب آوردن رنگهای مجاور و مواد موجود در محیط انتخاب شوند.لازم است در جاییکه رنگها مورد استفاده قرار خواهند گرفت،تمام محیط و فضا مورد بررسی قرار گیرد.رنگهای مجاور میتوانند اثرات قوی روی یکدیگر داشته باشند،بنابراین پیشبینی و کنترل اندرکنش و تداخل و تأثیر متقابل و تعامل آنها مهم به نظر میرسد.با این حال وقتی در مکانی تباین رنگها وجود دارد،رنگهای مات به صورت رنگهای زنده و قوی جلوه مینماید.
درجهبندی و نسبتهای رنگ:
تعدادی از رنگهای دایرهی رنگ طبیعتا نافذ میباشند.در واقع اختلاف ولیوها با کروما مطرح میباشد.تغییر در نسبتهای رنگهای انتخابی خاص و ویژه روی نفوذ رنگ موثر خواهد بود.دانستن اینکه چه رنگهایی نافذ خواهد بود مفید میباشد.در زیر چند اصل جهت راهنمایی طراحان بیان می شود.
١.رنگهای نافذ:
وقتی که رنگهای گرم و سرد با هم نگریسته میشوند،رنگهای گرم به نظر پیشرونده و رنگهای سرد به نظر پسرونده به نظر میرسند.رنگهای گرمتر ایجاد فشار نموده و پاسخ فیزیولوژیک متفاوتی نسبت به رنگهای سرد ایجاد مینمایند.این دلیلی است که چرا رنگهای گرم به نظر برجسته و نزدیکنما میباشند.رنگهای گرمتر واکنش فیزیولوژیک قویتر را ایجاد مینمایند.قرمز،نارنجی و زرد محرک و مهیجترند نسبت به آبی،سبز و بنفش.
٢.کرومای نافذ:
رنگهای خالص پیشرونده و نافذ در صورت مات یا خاکستریشدن دارای تنهای مشابه رنگهای پسرونده میشوند.به یاد داشته باشید که چشم به طور طبیعی رنگهایی که از شدت بیشتری برخوردار می باشند را بیرون میکشد.از رنگهای شدید میتوان در جاهای برجسته استفاده نمود در صورتی که از رنگهای ملایم میتوان در زمینه یا گوشهها و تورفتگیها استفاده نمود.
ولیوهای روشنتر،پیشرونده و نافذند،در صورتی که ولیوهای تیرهتر پسرونده میباشند.این بدان علت است که بیشتر نورها از رنگهایی که دارای ولیوهای روشنتر میباشند منعکس خواهند شد و آنها را درخشانتر و توجه چشمها را جلب مینماید.از این اصل میتوان در جهت سطوح داخلی محیط پر نور استفاده نمود.اگر نمای داخلی از ولیو تیره متوسط برخوردار است،نور ضعیف باعث تشدید می شوند و چشم ها به طور طبیعی آن سطح را روشنتر می بینند.بنابراین انتخاب نور شدید با تاکید روی ولیوی روشنتر مهم میباشد.
نسبتهای رنگ:
به عنوان یک قاعدهی عمومی در طراحی رنگها برای فضاهای داخلی،عاقلانه این است که قویترین و نافذترین رنگها در کوچکترین مقادیر مورد استفاده قرار میگیرند.آنها به عنوان تشدید کننده رنگهای خنثی یا مات عمل مینمایند.
تذکر١:قویترین رنگها را در کوچکترین مقادیر استفاده نمایید.
تونالیته_کدام رنگ نافذ است؟
مقادیر نسبی از رنگها میتواند نفوذ رنگ را مشخص نماید.عموما رنگی که در بیشترین مقادیر در هر طرح رنگی مورد استفاه قرار میگیرد بنا به تعریف،تونالیته طرح نامیده میشود.برجستهترین رنگ،رنگ تبعی و آخرین رنگ ،رنگ فرعی نامیده میشود.
تذکر٢:در سطوح بزرگ،یک رنگ قویتر و شدیدتر نمایان خواهد شد.
رنگ در طراحی خودرو
موارد متعددی در انتخاب رنگ برای خودروها دخیل است.در خودروهای شخصی به طور معمول صلیقهو هویت صاحب اتومبیل در نظر گرفتهمیشود(به عبارت دیگر می توان گفت که طراح با توجه به صلایق و ویژگیهای شخصیتی فرد به انتخاب رنگ میپردازد).چون صلیقهی افراد تحت عوامل بسیاری همچون شرایط اجتماعی،فرهنگی و یا حتی آبوهوایی تغییر میکند،تفاوت و تشابه در رنگ اتومبیلهای شخصی توجیه شدنی است
در پارهی دیگری از موارد هویت اتومبیلهای خاص با استفاده از رنگهای خاص مشخص میشود.به عنوان مثال رنگ زرد اغلب تداعی کنندهی تاکسی در ذهن بیننده است.
همچون موارد دیگر در طراحی خودرو نیز میتوان از رنگ برای بیان و انتقال مفاهیم استفاده کرد. در ماشینهای آتشنشانی نه تنها صدای آژیر و چراغهای چشمکزن،بلکه رنگ قرمز نیز تهیج و حسخطر را بدنبال دارد.خطر نه فقط در جدال با حریق،در چشمانداز حریق نیز وجود دارد.رنگ قرمز همچنین به افتراق یا شناسایی این ماشین از اتومبیلهای دیگر کمک میکند.میتوان گفت قرمز در این مورد صفت مشخصهی"توجه و خبردار"را بیان میکند.
موارد دیگر تفاوت رنگ در طراحی خودرو شامل استفادهی تولیدکنندههای مختلف خودرو میباشد،که برای تمایز خودرو و یا برند خود از سایر خودروهای تولیدی و سایر برندها رنگ خاصی را به عنوان رنگ مشخصهی خود استفاده میکنند.به عنوان مثال رنگ قرمز در فراری.
رنگ در طراحی گرافیک و طراحی وب:
ویژگی و خصلت گرافیک بر امر محدودیت در استفاده از رنگها تاکید دارد.ازدو ویژگی اساسی رنگ یعنی پیشروندگی و پسروندگی که یکی از رنگها ایجاد عمق مینماید و دیگری از این زمینه دچار پردازش میشود،معمولارنگ های گرم خصلت پیشروندگی و رنگهای سرد خصلت پسروندگی دارند.معمولا لوگو یا جاهایی که نیاز به برجستهنمودن دارند آنها را با رنگ پیشرونده نمایش میدهند و رنگهایی که ایجاد عمق مینمایند به عنوان پسزمینه مورد استفاده قرار میگیرند.
به قول هوگارت:رنگ بهگونهای باید انتخاب کرد که مخاطب را به عمق بکشاند سپس طرح از داخل همانند مشتی بر صورت او اصابت کند.
در یک بسته بندی انتخاب رنگ گرایش به استفاده از طبیعی بودن محصول رنگ،مزه،جامد،مایع و غیره دارد.در چنین پروژهای استفاده از رنگی که برای عموم همان برداشت اولیه رانتیجه دهد حائز اهمیت است.
طبقهبندی رنگ در گرافیک شاید به علت واحد بودن پیام برای سنوسال مشخصی شاید بهترین شیوهی دستیابی به انتخاب درست باشد.تذکر چهار نکته در امر انتخاب رنگ ضروری است:
١.محدودیت در انتخاب:هرچه تعداد رنگهای انتخابی کمتر باشد،سطح به سطوح کمتری تقسیم شده و سطوح نسبتاقابل تشخیص،بهتر میتوانند پیام را انتقال دهند.
٢.توازند:در طراحی هر اثر هنری با دو نوع توازن روبهرو هستیم،توازن متقارن و توازن نامتقارن و فعال.در توازن متقارن سطوح رنگآمیزی دارای مساویند و غیر فعال اما در توازن نا متقارن سطوح رنگآمیزی برابر نیستند.مرکز ثقل بصری همیشه توسط میزان توجهی تعیین میشود که از طریق رنگها و سایههای متقابل یا هر نوع هدایت چشمی در ترکیببندی بهوجود میآید.گاهی اوقات استفاده از کنتراست که موجب فعالیت و حرکت در صفحه میشود مفید است و بیشتر شامل گروه رنگی است که در دو سوی صفحه قرار میگیرند.گاهی وقتها نیز توازن از طریق روابط مکملها برقرار میشود
3.تسلط:در کاری که حاوی چند رنگ است حتما باید یکی از رنگها غالب باشد این تسلط یا غلبه چنانچه در کار تکرنگ باشد،میتواند از طریق تیرگی و روشنی بهدستآید.
٤.تکرار:تکرار رنگ در سطح کار میتواند هم حاوی ریتم باشد هم ایجاد خطوط ضمنی جهت هدایت چشم و ارتباط عناصر را موجب شود.هنگام تصمیمگیری برای انتخاب رنگ هم میتوان به این نکته اشاره کرد که هر رنگی که انتخاب میکنید براساس اینکه آیا رنگ است یا سیاه،سفید و خاکستری؛مهم است که چنانچه رنگ تمایل به سمت سیاه داشته باشد، باید با رنگ سیاه متعادل شود(بخشی از سطح با سیاه متعادل شود)اگر تمایل به سفید دارد با سفید متعادل شود و اگر تمایل به خاکستری دارد با خاکستری متعادل شود.
نکتهای که حائز اهمیت است،آن است که رنگها را باید به گونهای انتخاب کرد که هنگام بازآفرینی آنها با چاپ(فیلم یا زینک)دچار افت شدید نشوند.
موارد ذکرشده در بالا میتواند در طراحی وب نیز مورد استفاده قرار گیرد.علاوه بر آنها در طراحی وب باید به این نکته توجه کرد که یک صفحهی وب باید بتواند علاوه بر انتقال مطالب،احساس طراح وب آن صفحه را نیز بیان کند.این کار را رنگها در طراحی وب انجام میدهند.
توانایی دید و مقررات رنگ:
توانایی دید رنگها:
رنگهای اپک به راحتی در فواصل دور در یک زمینه سفید دیده میشوند:
١.زرد بیشترین درخشانی و بینایی را برای بزرگترین مسافتها داراست.
٢.نارنجی و قرمز_نارنجی بیشترین دقت(توجه)را داراست.
٣.آبی نشانهی تیرگی و ابهام است.
تعداد کمی از نورهای رنگی پررنگ نزدیک آستانه دید،آسانتر از دیگران شناخته میشوند:
١.قرمز،سبز و تعدادی از نورهای آبی آسانترین شناخت را دارا هستند.
٢.سپس نور سفید
٣.نورهای زرد و نارنجی کمترین شناخت را دارا هستند.
تعدادی از نورهای رنگی از فاصلهی دور مشکل تشخیص داده میشوند:
١.نورهای آبی و سبز در فواصل دور،از یکدیگر غیرقابل تشخیص هستند.
٢.نورهای زرد و نارنجی در فواصل دور،از یکدیگر غیرقابل تشخیص هستند.
مقررات رنگ
مقررات رنگ برای نورهای شناساگر:
١.رنگ سبز: برای کار رضایتبخش،معاینه،مطالعه.
٢.رنگ زرد: برای هوشیاری،احتیاط،چککردن مجدد یا تاخیر.
٣.رنگ قرمز: برای سیستمهای غیر موثر(بیخاصیت)،خطاکننده،ن موفق و بد عمل کننده.
٤.رنگ آبی: بندرت استفاده میشود و معمولا مواقعی که اشخاص مشکل تشخیص آبی از رنگ سبز را داشته باشند.
٥.فلاش قرمز برای خطرات خیلی بزرگ ،جایی که زندگی یا ماشین در معرض خطر باشد.(دورهای روشن/خاموش میبایست ٣تا ٥ ثانیه باشند.)
٦.فلاش سفید برای اعلام ارتباط استفاده میشود.
مقررات رنگ برای ایمنی جادهها:
١.نارنجی برای کاستن سرعت در جاده و خروج.
٢.قرمز برای توقف و تقاطعهای خطرناک.
٣.سبز برای مسیرهای مستقیم.
٤.زرد برای مناطق امن.
٥.آبی برای مناطق آموزشی.
مقررات رنگ برای ایمنی صنایع:
١.رنگ قرمز:برای وسایل اطفاء حریق(اخیرااین رنگ به زرد تغییر پیدا کردهاست.)ظروف مایعات قابل اشتعال،نور قرمز جهت مسدودکردن و موانع موقتی،سوئیچهای ماشینآلات و موانع توقف استفاده میشود.رنگ قرمز و سفید در مداخل متقاطع راهآهن استفاده میشود.
٢.رنگ نارنجی: برای هوشیاری،قسمتهای خطرناک ماشینآلات که ممکن است قطعکننده،لهکننده و شوکدهنده باشند.
٣.رنگ زرد: با قابلیت دید زیاد برای احتیاط و خطرات فیزیکی مانند لغزیدن،افتادن،سرخوردن و گیر کردن ما بین دو استفاده میشود.نوارهای سیاه بعضی اوقات برنگ زرد اضافه میشود تا هشدارهای ویژهای را اعلام نماید.رنگ زرد همچنین برای خطوط ترافیک استفاده میشود.
٤.رنگ سبز ایمن: برای ایمنی و وسایل کمکهای اولیه.
٥.رنگ آبی:برای احتیاط یا وسایل تحت تعمیر.
٦.رنگ ارغوانی: برای خطرات تشعشعات،اختصاص دارد.
٧.رنگ سیاه و سفید: برای خطوط ترافیک و نشانگذاری خانهداری.
مقررات رنگ برای تشخیص لولهها :
١.قرمز برای لولههای اسپرینکلر و بالابرندهها.
٢.نارنجی یا زرد برای لولههای حمل مواد خطرناک(مواد قابل انفجار)،مواد سمی و خورنده(اسیدها،بازها،گازکل و...)، فشار و دمای بالا(بخار)،فشار بالا(آب و هوا).
٣.رنگهای سیاه و سفید،خاکستری یا رنگهای آلومینیمی برای مواد امن.
مقررات رنگ برای سییستمهای هیدرولیک:
١.سیاه برای فشار زیاد.
٢.قرمز برای تامین فشار(فشار مایع را نشان دادن).
٣.قرمز متناوب برای فشار شارژی.
٤.آبی برای تخلیه و یا نمایش برگشت انتقال سیال به مخزن.
٥.زرد برای سنجش جریان.
٦.سبز برای مکیدن و همچنین برای نمایش میزان ذخیره برای مصرف.
٧.برای لولههای غیرفعال هیچ رنگی استفاده نمیشود
مقررات رنگ برای سیستمهای پنوماتیکی:
1.سیاه برای فشار زیاد.
٢.قرمز برای تامین فشار.
٣.قرمز متناوب برای شارژ فشاری.
٤.زرد برای تشخیص جریان.
٥.آبی برای تخلیه.
6.سبز برای مکیدن (مکش یا تنفس)فشار زیر اتمسفر به عنوان مثال مکش کمپرسور.
٧. برای لولههای غیرفعال هیچ رنگی استفاده نمیشود.
مقررات رنگ برای در راهآهن:
١.قرمز :برای وضعیتهای خطرناک و توقف.
٢.ارغوانی:وضعیتهای توقف.
3.زرد:حرکت با احتیاط معنی میدهد.
٤.آبی:معنی احتیاط میدهد،کارگران در حال کارند.
٥.سبز:برای حرکت.
مقررات رنگ در محصولات خطرناک:
١.حروف قرمز روی سفید برای سموم،مواد منفجره،گازهای سمی و گازاشکآور.
٢.حروف سیاه روی سبز برای گازهای تحت فشار.
٣.حروف سیاه بر روی قرمز برای مایعات قابل اشتعال یا مواد آتشزا.
٤.حروف سیاه روی زرد برای جامدات قابل اشتعال و مواد اکسیدکننده.
٥.حروف سیاه روی سفید برای مخزن اسیدها.
مقررات رنگ کنترلها:
رنگها میتوانند برای کمک به تشخیص یک کنترل از دیگری استفاده شوند.
١.افزایش دادن (کلید کنترلگردان):قرمز.
٢.میزان کردن (کلید کنترلگردان):نارنجی.
٣.ترازکردن(کلیدنشانگر):زرد.
٤.نشانهگذار(اهرم فرمان با دستگیرهی انگشتی):سبز.
٥.شدت(کلید کنترلگردان):آبی.
٦.تمرکز(کلید کنترلگردان):بنفش.
7.تنظیم(کلید کنترلگردان):سفید.
٨.موقعیت(جهت):خاکستری.
مقررات رنگ برای فعالیتهای آموزشی:
مراکز تفریحی:رنگهای محرک و تحریک کننده
مقطع ابتدایی:قرمز،آبی،زرد مخلوط با سفید.
مقطع راهنمایی و دبیرستان:که نیازمند به دید دقیق و وظایف فکری میباشند:آبی_سبز،سبز،خاکس ری یا بژ(رنگ قهوهای روشن مایل به زرد خاکستری).
غذاخوری:زرد هلویی،صورتی،فیروزهای.
سالنهای ورزشی:تنهای زرد یا خنثی.
سالن کنفرانس:سبز،رنگ آب،زردهلویی.
منابع:
.کاربرد رنگ در ارگونومی،محمدامین موعودی.
.مقاله کاربرد رنگ در گرافیک،مجله گرافیک و چاپ،شماره٢.
.ژورنال تبلیغات عملکرد ارگونومیکی رنگ.
.سایت اقتصاد،مدیریت و فنی و مهندسی.
www.about.com
www.designnotes.com
www.rentaldecorating.com
.مبانی هنرهای تجسمی،دورهی آموزش متوسطه.
www.colormatters.com
با سلام و درود
این مطالب کلاس درس بود؟فکر کنم خارج از حوصله مباحثه باشه اگه جمع وجورتر و ساده تر نظرات بیاد فکر میکنم بشه روشون اظهار نظر کرد و به جمع بندی رسید البته اصلا جسارت به شما نباشه.good luck
| / |
| 0/0 0/0 |
خیلی مفید بود و برای هر بخشی مقداردی اطلاعات موجود بود، سپاس فراوانhttp://www.cafedexign.com/images/smilies/00/smile.gif
در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)